Yükleniyor...

Kamulaştırmasız El Atma

Kamulaştırmasız El Atma: Mülkiyet Hakkınız İhlal Edildiğinde Ne Yapmalısınız?

Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı, temel insan haklarından biridir. İdare (belediyeler, Karayolları, Devlet Su İşleri vb. kamu kurumları), özel mülkiyete konu bir taşınmazı kamu yararı amacıyla kullanmak istediğinde yasal olarak kamulaştırma (istimlak) yapmak ve bedelini peşin olarak ödemek zorundadır.

Ancak uygulamada kamu kurumlarının, yasal kamulaştırma prosedürlerini işletmeden ve taşınmaz sahibine herhangi bir bedel ödemeden özel mülklere müdahale ettiği sıkça görülmektedir. Hukukumuzda bu durum "Kamulaştırmasız El Atma" olarak adlandırılır.

Kamulaştırmasız El Atma Türleri Nelerdir?

Kamulaştırmasız el atma, müdahalenin şekline göre iki farklı kategoride değerlendirilir:

  • Fiili El Atma: Kamu kurumunun, hiçbir yasal işlem yapmadan taşınmaz üzerine fiilen bir yapı (yol, köprü, park, okul, kanalizasyon vb.) inşa etmesi veya kalıcı olarak araziyi kullanmasıdır.

  • Hukuki El Atma: Taşınmaza fiilen bir müdahale bulunmamakla birlikte, imar planlarında arazinin "kamu hizmet alanı" (örneğin yeşil alan, okul yeri, sağlık tesisi) olarak ayrılması ve 5 yıl geçmesine rağmen idarece kamulaştırma yapılmaması durumudur. Bu durumda mal sahibi taşınmazını satamaz, inşaat yapamaz ve mülkiyet hakkı fiilen kısıtlanmış olur.

Mal Sahiplerinin Yasal Hakları ve Açabileceği Davalar

Taşınmazına kamulaştırmasız el atılan bir taşınmaz sahibi, mülkiyet hakkını korumak ve zararını tanzim etmek için aşağıdaki davaları açabilir:

Dava Türü Açıklama Görevli / Yetkili Mahkeme

Kamulaştırmasız El Atma Nedeniyle Tazminat (Bedel) Davası

 

İdarenin yaptığı müdahale kalıcıysa, taşınmazın bugünkü gerçek değerinin (rayiç bedelinin) tespiti ve mal sahibine ödenmesi talep edilir. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fiili) / İdare Mahkemesi (Hukuki)

Müdahalenin Men’i (El Atmanın Önlenmesi) Davası

 

İdarenin taşınmaz üzerindeki haksız işgalinin sonlandırılması ve arazinin eski haline getirilmesi talep edilir. Asliye Hukuk Mahkemesi
Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Davası İdarenin taşınmazı kullandığı geçmiş dönemler (geriye dönük en fazla 5 yıl) için kira bedeli niteliğinde tazminat talep edilir. Asliye Hukuk Mahkemesi

Önemli Not: Fiili el atmalardan doğan tazminat ve müdahalenin men'i davalarında adli yargı (Asliye Hukuk Mahkemeleri), imar planı kısıtlamasından kaynaklanan hukuki el atmalarda ise idari yargı (İdare Mahkemeleri) görevlidir.

Dava Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Zamanaşımı: Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılacak müdahalenin men'i ve tazminat davalarında herhangi bir süre sınırı (zamanaşımı) yoktur. Mülkiyet hakkı ihlali devam ettiği sürece dava açılabilir. Yalnızca geriye dönük ecrimisil (haksız işgal tazminatı) taleplerinde 5 yıllık geriye dönük süre sınırı uygulanır.

  • Değer Tespiti: Mahkeme sürecinde alanında uzman bilirkişilerce (gayrimenkul değerleme, ziraat ve inşaat mühendisleri) taşınmazın konumu, imar durumu ve çevresel özellikleri dikkate alınarak güncel piyasa değeri belirlenir.

  • İzlenecek Strateji: İdarenin müdahalesinin kalıcı mı yoksa geçici mi olduğu, imar planındaki durumu ve arazinin niteliği doğru analiz edilmelidir.

Mülkiyet Hakkınızı Birlikte Korumaya Alalım

Kamulaştırmasız el atma süreçleri teknik gayrimenkul değerlemesi ve karmaşık idare/eşya hukuku prosedürleri içerir. Kamu kurumları karşısında hak kaybı yaşamamak, taşınmazınızın gerçek değerini almak veya haksız müdahaleyi durdurmak için hukuki sürecin uzman bir avukat eşliğinde yürütülmesi büyük önem taşır.

Taşınmazınızla ilgili hukuki değerlendirme yapmak ve sürecin detaylarını öğrenmek için İletişim Sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.


Bu web sitesi ve içindeki bilgiler ve materyaller sadece bilgilendirme amaçlı olup, bunların tamamına veya bir kısmına dayanılarak yapılan işlemlere, eylemlere ve bunların sonuçlarına ilişkin hiçbir sorumluluk kabul edilmez. Söz konusu bilgilerin aktarılması ile hiçbir şekilde kullanıcılar ve web tarayıcıları ile Av. Mustafa GÜNDOĞDU arasında bir avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmayacaktır. Müvekkiller veya okuyucular hiçbir şekilde, mevcut duruma ve özelliklerine ilişkin olarak uygun hukuki veya başka herhangi bir profesyonel görüş almadan, GÜNDOĞDU HUKUK DANIŞMANLIK & ARABULUCULUK BÜROSU web sitesinde yer alan herhangi bir hususa dayanarak bir eylemde bulunmamalıdır. 

GÜNDOĞDU HUKUK DANIŞMANLIK & ARABULUCULUK BÜROSU, bu web sitesi aracılığıyla ulaşılan üçüncü kişilere ait içeriklerden hiçbir şekilde sorumlu değildir.